Somatic Experiencing betekent letterlijk ‘ervaren in het lichaam’. Het is een lichaamsgerichte methode voor het helen van trauma en langdurige stress.

Lichamelijk ervaren

Wanneer we van iets genieten, bijvoorbeeld vertederd naar de eerste lammetjes in de wei kijken, geeft dat naast gedachten en emoties ook een bepaald lichamelijk gevoel. Dit maakt de ervaring compleet. Naast de lichamelijke sensatie kunnen we in ons lichaam de neiging opmerken om de lammetjes te gaan aaien of zachtjes toe te spreken. 

Trauma 

Ook traumatische gebeurtenissen worden in ons lichaam beleefd. En ook in een akelige situatie heeft ons lichaam de natuurlijke neiging om te reageren, bijvoorbeeld door je vast te grijpen, te vechten, te vluchten, je uit te spreken. Soms is dit niet mogelijk omdat de gebeurtenis bijvoorbeeld te snel gaat (denk aan een auto-ongeluk of een val), te gevaarlijk is of omdat we ons in een afhankelijke positie bevinden van een onveilige ander. 

Overlevingsreacties onderdrukken

In zo’n situatie onderdrukt ons autonome, onbewuste zenuwstelsel de intense overlevingsenergie. We bevriezen, dissociëren of passen ons aan. Als deze onderdrukte energie niet wordt ontladen, kan dat leiden tot lichamelijke, emotionele en relationele klachten. De onderdrukte energie kunnen we onvoldoende inzetten voor het leven zelf. Er ontstaat een verhoogde spierspanning waardoor we letterlijk minder ruimte hebben voor het toelaten van nieuwe gevoelens en ervaringen. Het lichaam blijft reageren alsof het trauma nog gaande is. We worden bijvoorbeeld over-alert op gevaar, geprikkeld of juist gevoelloos.

Hoe helpt Somatic Experiencing? 

Somatic experiencing is een vriendelijke methode om stap voor stap het lichamelijk gewaarzijn te herstellen. Zo kom je weer in contact met je zelfhelend vermogen en is het mogelijk om de onderdrukte energie te ontladen, overlevingsreacties af te ronden en de ervaring te integreren. Het is geen probleem wanneer je (nog) geen woorden hebt voor wat je is gebeurd. We luisteren naar het verhaal van jouw lichaam. 

Grondlegger 

Somatic Experiencing is ontwikkeld door Dr. Peter A. Levine, psycholoog en bio-medisch fysicus. Hij baseerde de methode op jarenlang neurobiologisch onderzoek naar overlevingsgedrag bij dieren in het wild. Dieren komen vaak in levensbedreigende situaties terecht en toch lopen zij in tegenstelling tot mensen vrijwel geen trauma op. 

Overlevingsgedrag dieren 

Dieren volgen hun instinct en zetten de intense overlevingsenergie in om te vechten of te vluchten. Wanneer vechten of vluchten niet meer mogelijk is wordt deze energie net als bij mensen onderdrukt door de bevriezingsreactie. Echter nadat het gevaar geweken is ontladen dieren de onderdrukte overlevingsenergie door te schudden en te trillen. 

Wat kunnen wij van dieren leren? 

Als mensen zijn we met vrijwel dezelfde regelmechanismen uitgerust. Echter zijn wij ons bewust van onszelf door middel van onze neo cortex/ bovenbrein. Dit deel van ons brein kan de natuurlijke reacties onderdrukken doordat we ons lichaam bijvoorbeeld onvoldoende tijd geven voor herstel, geleerd hebben om ons ‘niet aan te stellen, ‘door te zetten’, ons aan te passen, of ons niet veilig genoeg voelen om te ontladen en te herstellen. 

Herstellen van de natuurlijke balans 

Wanneer we ons in balans voelen werkt ons zenuwstelsel in een natuurlijk en veerkrachtig ritme. We bouwen energie op om ons ergens voor in te zetten, plezier te hebben, contact te maken en vervolgens weer tot rust te komen en te herstellen. Somatic Experiencing kan helpen om dit natuurlijke ritme te herstellen.